W@dgidsenWeb 2.1

U bent in menu 3-4. Helden en Geschiedenis

Broodkruimelpad

Home Oversteken NL, BRD, DK

Alle wadloop-oversteken

in Nederland, Duitsland en Denemarken naar eilanden, halligen, zandplaten, obstakels en broedeilanden

met oversteken naar Gelbsand en Bohrinsel Mittelplate in Sleeswijk Holstein, rubriek 4.
En diverse andere mogelijke oversteken, o.a. Horsbornzand.
In Denemarken de kweldereilanden Læggenø en Knoppenø.

Door Redactie

Totaal in dit overzicht 81 tochten - oversteken.
Niet meegeteld zijn het oneindig aantal mogelijke wadzwerftochten.

In de getijrivieren Ems, Weser en Elbe zijn tenminste zeven riviereilanden lopend bereikbaar.

Een aparte categorie vormen de (4) broedeilanden op de
Nederlandse kwelders.


Langlütjen 1

Criteria

Wadloopoversteken gaan van vaste wal naar eiland, zandplaat, hallig of obstakel of omgekeerd,
of van eiland, zandplaat, hallig of obstakel naar een ander eiland, zandplaat, hallig of obstakel.
Zowel beginpunt als eindpunt van de wadloopoversteek ligt boven gemiddeld hoogwater.
Eiland of hallig is niet met een dam met het vaste land of met een ander eiland verbonden.
De meeste wadloopoversteken kunnen worden gemaakt door human beings met een lengte van 1.70 m of langer.
Engelsmanplaat + Rif en Rottumeroog + Zuiderduinen zijn ieder als één eiland geteld.
De zeer korte tochten naar de vier broedeilanden op de Nederlandse kwelders brengen we onder in een aparte categorie.

Er is onderscheid gemaakt tussen

Klassieke tochten (42 x)
Deze oversteken stonden bij de eerste recreatieve wadlopers (pioniers) omstreeks 1960 in de belangstelling.
Andere mogelijke tochten (26 x)
Omstreeks 1960 niet interessant genoeg gevonden of nog niet bestaand.
Maar wel beloopbaar, bv. Texel - Richel en Griend - Terschelling.
Of het eiland is nieuw, bv. Kachelotplate (ZW van Juist) en Kamperzand (Zeehondenbanken), tussen Terschelling en Ameland. Of blijkt wel een eilandje/zandplaat te zijn: Isern Hinnerk, Blauortsand, Linnenplate en Gelbsand (Sleeswijk-Holstein). Of wordt op luchtfoto's ontdekt: Læggenø en Knoppenø in Denemarken.
Obstakels en kunstmatige eilanden (13 x), nl.
- 12 vuurtorens in het Jade- en Wesergebied (6 tochten)
- de grenspaal in de Dollard vanaf de Kanalpolder (kortste weg) of vanaf Nieuwe Statenzijl
- het forteiland Langlütjen 2 in de monding van de Weser
- het 'Gaseiland' op de Hond in de monding van de Eems
- het vogelbroedeiland Voolhok/Stern ten zuidoosten van de Eemshaven langs de Bocht van Watum
- Baken Binnenrandsel - Borkum
- Baken Binnenrandsel - Lütje Hörn
- Bohrinsel Mittelplate (Sleeswijk Holstein)
Broedeilanden (4 x)
Sinds ongeveer 2010 zijn er op de kwelders van de Nederlandse Waddenzee 4 broedeilanden gerealiseerd: van west naar oost op de Noorderleegh ten noorden van Hallum, bij Holwerd, bij Paesens Moddergat en in de kwelder van de Carel Coenraadpolder/Dollard.
In herfst en winter kan er zonder vogels te verstoren heen worden gelopen. De afstand bedraagt hooguit enkele tientallen meters, de tochten gaan door (zeer) diep slik en (Holwerd, Dollard) door een meter diep water.

Niet (meer) opgenomen in de lijst

Noorderhaaks / Razende Bol (NW van Den Helder), Texel, Vlieland, Pellworm en Tertius zijn vanaf de vaste wal niet beloopbaar, het water is te diep.
Noorderhaaks / Razende Bol is evenmin vanaf Texel lopend bereikbaar.
De Laurens Brandligtdam (Napoleondam) tegenover de haven van Den Helder is via het Balgzand lopend bereikbaar. Maar de dam ligt onder gemiddeld hoogwater.
De Hengst tussen Texel en Vlieland.
Deze plaat lijkt beneden gemiddeld hoogwater te liggen, stand van zaken eind 2020.
De op dezelfde wadplaat gelegen Steenplaat ligt royaal boven gemiddeld hoogwater.
Klein Kamperzand (ZO van de Boschplaat van Terschelling).
Deze plaat ligt beneden gemiddeld hoogwater, stand van zaken eind 2020.
Ternaard - Oude Dam Ameland (ten noorden van de veerdam van Holwerd).
De dam ligt beneden gemiddeld hoogwater.
Het Kleine Werkeiland in de Lauwerszee (bij het Vierhuizergat)
en het Grote Werkeiland in de Lauwerszee, nu Lauwersoog.
Tussen 1961 en 1969 door diverse wadlopers belopen, maar het is lang geleden, tijdelijk geweest en de mogelijkheden komen nooit meer terug.
De veel gelopen toeristische wadlooptocht Brakzand-Schiermonnikoog begint na met een schip overgezet te zijn van Lauwersoog naar de zandbank Brakzand iets boven de laagwaterlijn en is daarom een (lange) wadzwerftocht en geen wadloopoversteek.
De griesberg (kalk en gips tgv. lozingen van de sodafariek) nabij de haven van Delfzijl ligt beneden gemiddeld hoogwater.
Itzendorfplate ten zuiden van Juist ligt niet meer boven gemiddeld hoogwater.
Scharhörn en Nigehörn staan op de Duitse zeekaart als één eiland weergegeven en worden samen als één eiland gerekend.
Medemsandinsel in de monding van de Elbe is volgens Wikipedia.de als eiland verdwenen. Het staat ook niet meer als eiland op de Duitse zeekaart.
Bohrinsel in het Duitse deel van de Dollard,
Langlütjen 1 bij Nordenham,
Helmsand in de Meldorfer Bucht
en Hamburger Hallig zijn met het vasteland verbonden door middel van een dam die is omgeven door een uitgestrekte, hoog gelegen kwelder.
Nordstrandischmoor, Oland, Langeneß, Sylt, Rømø, Mandø.
Deze voormalige eilanden zijn met een dam met het vaste land verbonden.
Peter Meyers Sand en Keldsand bij Fanø liggen volgens een recente Deense zeekaart beneden gemiddeld hoogwater. Het zijn wadplaten en geen zandplaten / eilanden.
Meer oversteken zijn denkbaar bij lage waterstanden, bv. Norderney-Baltrum over het wad.
Idem Norderoogsand-Japsand en Habel-Gröde Appelland bij 'gewone' waterstanden.
En Schiermonnikoog-Rottumerplaat, Schiermonnikoog-Rottumeroog, Schiermonnikoog-Horsbornzand, Rottumerplaat-Horsbornzand en Rottumeroog-Horsbornzand en zijn deels een of meer keren gelopen. Ze zijn niet in de lijst opgenomen.

Wel opgenomen in de lijst

Jordsand (DK): Heiko Oterdoom was er op 30 juni 2015 en Lammert Kwant op 1 augustus 2018.
Heiko Oterdoom: "Het heeft een sikkelvorm en is 15-25 meter op zijn breedst bij een lengte van max. 100 meter. Meeuwen hebben er gebroed en met succes zijn de kuikens opgegroeid. Er waren vloedlijnen langs het eilandje te zien. Er is geen begroeiïng, wel groeit er Engels Slijkgras op het Jordsandwad. Bij de meest normale en enigszins verhoogde vloeden blijft Jordsand droog en is nog steeds een eilandje te noemen, hoe klein dan ook." Er zijn vele wadlooptochten naar Jordsand gemaakt.


Het nieuwe Jordsand, 1 augustus 2018. Foto Lammert Kwant

Simonszand is sinds januari 2012 niet meer lopend bereikbaar. We laten deze tocht op de lijst staan, er zijn talloze wadlooptochten naar Simonszand gemaakt. Medio 2020 zijn er langs een nieuwe route opnieuw een tochten gemaakt van Simonszand naar de vaste wal en omgekeerd. Vanaf 2024 staat Simonszand niet meer als zandplaat op de zeekaarten, het ligt beneden gemiddeld hoogwater en is geen eiland meer.
Een bezoek van Heiko Oterdoom aan Isern Hinnerk (Sleeswijk-Holstein) op 19 juli 2017 bracht aan het licht dat het een enigszins begroeide zandplaat is.
Wadlopers waren 27 augustus en 21 september 2024 op Gelbsand (Sleeswijk Holstein) en constateerden ter plaatse aan de hand van vloedmerken en enige begroeiïng dat de plaat boven gemiddeld hoogwater ligt.
Peter Laagland ontdekte medio 2019 op Google Earth twee vastelands-kweldereilanden in de Deense Waddenzee. Deze eilanden bleken inderdaad te bestaan, hij en leden van de Groninger Wadloop Vereniging Arenicola waren er op 23 augustus 2019. De eilanden staan niet op de zeekaart of op de topografische kaart. Ze hebben geen officiële naam, maar liggen volgens de zeekaart op wadplaten resp. Læggen en Knoppen geheten. Lammert Kwant was er op 14 augustus 2020 en stelt voor de eilanden resp. Læggenø en Knoppenø te noemen.

Dynamiek
Vanwege de dynamiek van de Waddenzee verandert een lijst als deze.
Nieuwe wijzigingen zijn waarschijnlijk.


1. Nederland 27 x (plus 4 broedeilanden)


ZHB = Kamperzand/Zeehondenbanken, Epl = Engelsmanplaat, Sch'oog = Schiermonnikoog,
Sz. = Simonszand, R'oog = Rottumeroog, Zd = Zuiderduinen, Hbz. = Horsbornzand.

Klassiek (10 x)

• 1. Texel - Vlieland
• 2. Vlieland - Richel
• 3. Griend
• 4. Terschelling
• 5. Ameland
• 6. Engelsmanplaat + Rif
• 7. Schiermonnikoog
• 8. Simonszand + Rif
• 9. Rottumerplaat
• 10. Rottumeroog + Zuiderduinen

Alternatieve mogelijkheden (14 x)

• 43. Texel - Richel
• 44. Texel - Steenplaat
• 45. Vlieland - Steenplaat
• 46. Steenplaat - Richel
• 47. Griend - Terschelling
• 48. Zwarte Haan - Kamperzand/ZHB
• 49. Terschelling - Kamperzand/ZHB
• 50. Kamperzand/ZHB - Griend
• 51. Ameland - Engelsmanplaat
• 52. Schiermonnikoog - Simonszand
• 53. Rottumerplaat - Rottumeroog
• 54. Horsbornzand
• 55. Rottumerplaat - Horsbornzand
• 56. Rottumeroog - Horsbornzand

Obstakel / Kunstmatig eiland (3 x)

• 57. Spijksterpompen - Vogelbroedeiland Voolhok/Stern
• 58. Delfzijl - Gaseiland op de Hond
• 59a. Nwe Statenzijl - Grenspaal 204 Dollard

Broedeilanden (4 x)

• 1. Noorderleegh - Noord Friesland Buitendijks
• 2. Holwerd (nabij de veerdam)
• 3. Paezumerlân NE van Paesens
• 4. Broedeiland kwelder Carel Coenraadpolder / Dollard

2. Niedersachsen 19 x

Klassiek (12 x)

• 11. Borkum
• 12. Lütje Hörn
• 13. Borkum - Lütje Hörn
• 14. Juist
• 15. Norddeich - Memmert
• 16. Juist - Memmert
• 17. Norderney
• 18. Baltrum
• 19. Langeoog
• 20. Spiekeroog
• 21. Wangerooge
• 22. Minsener Oldeoog

Andere mogelijkheden (4 x)

• 60. Norddeich - Kachelotplate
• 61. Juist - Kachelotplate
• 62. Baltrum - Norderney over buitendelta
• 63. Wangerooge - Minsener Oldeoog

Obstakel (2-3 x)

• 59b. Kanalpolder - Grenspaal 204 Dollard
• 64. Baken Binnenrandsel - Borkum
• 65. Baken Binnenrandsel - Lütje Hörn

3. Tussen Jade en Elbe 11 x

Klassiek (4 x)

• 23. Alte Mellum
• 24. Großer Knechtsand
• 25. Neuwerk
• 26. Scharhörn - Nigehörn

Obstakel / Kunstmatig eiland (7 x)

• 66. Jadebusen, vuurtoren:
• Arngaster Leuchtturm
• Lichttoren aan het einde van de Krügerdamm tegenover de haven van Wilhelmshaven
• 67. Oostoever Jade, 3 vuurtorens:
• Leuchtturm Tossens
• Sengwarder Oberfeuer (buiten gebruik)
• Sengwarder Unterfeuer (buiten gebruik)
• 68. Zuidoever Weser, vuurtoren
• Leuchtturm Hohe Weg
• 69. Noordoever Weser, 3 vuurtorens:
• Untereversand Leuchtturm (buiten gebruik)
• Meyers Legde Neuer Turm (buiten gebruik)
• Meyers Legde Alter Turm (buiten gebruik)
• 70. Zuidoever Weser, 3 vuurtorens:
• Langlütjen Unterfeuer
• Langlütjen Oberfeuer
• Wremerloch Unterfeuer
• 71. Zuidoever Weser, vuurtoren:
• Wremerloch Oberfeuer
• 72. Langlütjen 2 (forteiland)


Vuurtorens in het Weser-Jade gebied


4. Sleeswijk Holstein 19 x

Klassiek (13 x)

• 27. Trischen
• 28. Blauort
• 29. Nordstrand - Südfall
• 30. Pellworm - Süderoog
• 31. Pellworm - Süderoogsand
• 32. Pellworm - Hooge
• 33. Hooge - Norderoog
• 34. Hooge - Norderoogsand
• 35. Hooge - Japsand
• 36. Habel
• 37. Gröde Appelland
• 38. Föhr
• 39. Föhr - Amrum

Andere mogelijkheden (5 x)

• 73. Gelbsand
• 74. Blauortsand
• 75. Isern Hinnerk
• 76. Linnenplate
• 77. Föhr - Kormoraninsel

Obstakel (1 x)

• 78. Bohr- und Förderinsel Mittelplate (1 x)

5. Denemarken 6 x

Klassiek (3 x)

• 40. Jordsand
• 41. Fanø
• 42. Langli

Andere mogelijkheden (3 x)

• 79. Mandø - Koresand
• 80. Kweldereiland Knoppenø
• 81. Kweldereiland Læggenø


De kweldereilanden Knoppenø en Læggenø


Welke wadlooptochten zijn nog niet gelopen ?

Stand van zaken 19 februari 2026:

Met het lopen van de wadlooptochten Kachelotplate - Juist op 2 april 2018
en Lütje Hörn - vasteland op 7 april 2018 jl. leken de laatste nog nooit gelopen oversteken gemaakt.

Augustus en september 2024 werd er echter in Sleeswijk Holstein naar het olieproductieplatform Mittelplate gelopen. En naar het Gelbsand. Er worden steeds nieuwe mogelijke tochten ontdekt.


6. Bonus: Zeven riviereilanden in Ems, Weser en Elbe

6a. Ems

In de Ems liggen tussen Emden en Leer twee riviereilanden, het Hatzumersand en het Bingumersand.

1. Het Hatzumersand is vanaf de oostelijke oever van de Ems lopend bereikbaar.
André Staal, Harry ten Veen en Johan Lubbers waren er in december 2002,
Lammert Kwant was er 15 maart 2018.
Heiko Oterdoom en Lammert Kwant maakten op 28 november 2018 dezelfde tocht.
Fotoverslag december 2002
Hatzumersand v.v. 15 maart 2018 - verslag
Info Hatzumersand op Wikipedia

2. Het Bingumersand is vanaf de westelijke oever van de Ems lopend bereikbaar.
Lammert Kwant liep op 1 november 2018 naar het Bingumersand op en neer.
Heiko Oterdoom en Lammert Kwant maakten op 10 november 2018 dezelfde tocht.

Info Bingumersand op Wikipedia


6b. Weser

In de Weser liggen tussen Bremerhaven en Bremen twee riviereilanden, de Strohauser Plate en het Ruschsand.

3. De Strohauserplate is vanaf de westelijke oever van de Weser ter hoogte van Rodenkirchen lopend bereikbaar door de zijtak (Schweiburg) van de Weser ter plaatse te doorwaden.
Lammert Kwant was er 27 februari 2019, Heiko Oterdoom op 30 maart 2019.

Info Strohauser Vorländer und Plate op Wikipedia

4. Het Ruschsand (Weserdeicher Sände) is vanaf de westelijke oever van de Weser ten noorden van het dorp Weserdeich lopend bereikbaar door de zijtak (Westergate) van de Weser ter plaatse te doorwaden. De bodem is er verhard met stenen.
Heiko Oterdoom was er 30 maart 2019, Lammert Kwant op 24 april 2019.

Info Ruschsand op Wikipedia


6c. Elbe

In de Elbe liggen tussen Cuxhaven en Hamburg enkele riviereilanden.

5. Het Schwarztonnensand is vanaf de westelijke (= linker)oever van de Elbe lopend bereikbaar.
Heiko Oterdoom was er 29 februari 2016.
Schwarztonnensand v.v. 29 februari 2016 - verslag
Info Schwarztonnensand op Wikipedia

6. Het Bishorstersand is vanaf de oostelijke (= rechter)oever van de Elbe lopend bereikbaar.
Heiko Oterdoom, Melle ten Kate en Joris Grond waren er 21 november 2019.
Bishorstersand v.v. 21 november 2019 - verslag
Info over het nabij gelegen in de Elbe verdronken dorp Bishorst op Wikipedia

7. Böhaken (nabij Hamburg) is vanaf de westelijke (= linker)oever van de Elbe lopend bereikbaar.
Heiko Oterdoom was er 17 augustus 2020.
Böhaken v.v. 17 augustus 2020 - verslag
Info Neßsand op Wikipedia


Aanvullingen / verbeteringen ?
Graag naar redactie dezes.